Το νερό περνά στην ΕΥΔΑΠ και ο Δήμος Κύμης - Αλιβερίου παραμένει σιωπηλός

• Γράφει η Αλεξάνδρα Θαλασσινού,

 Δημοτική Σύμβουλος Κύμης Αλιβερίου, Αντιπρόεδρος του ΔΣ του Συλλόγου Εκπαιδευτικών ΠΕ Εκπαιδευτικής Περιφέρειας Κύμης, Αντιπρόεδρος Δημοτικής Επιτροπής Δήμου Κύμης Αλιβερίου

Το νερό μας περνά στην ΕΥΔΑΠ και ο Δήμος σιωπά

Μέσα σε έναν μήνα έγιναν δύο δημόσιες ΄΄διαβουλεύσεις΄΄ που αλλάζουν ριζικά τη διαχείριση του νερού στη χώρα μας. Η πρώτη αφορούσε την Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα και ολοκληρώθηκε στις 22 Ιουλίου.

Η δεύτερη αφορούσε το σχέδιο νόμου για την επέκταση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, έκλεισε στις 20 Ιουλίου και κατατέθηκε στη Βουλή την επόμενη ημέρα. Βρίσκεται ήδη στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής.

Η σειρά που ακολούθησε η κυβέρνηση δεν είναι τυχαία και δείχνει ότι η βασική πολιτική της επιλογή είχε προαποφασιστεί πριν ολοκληρωθεί η διαβούλευση για την Εθνική Στρατηγική.

Αντί να συζητηθεί πρώτα ποιο μοντέλο διαχείρισης χρειάζεται η χώρα και μετά να έρθουν τα μέτρα, προωθήθηκε πρώτα η επέκταση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ. Έτσι η ΄΄διαβούλευση΄΄ θα λειτουργήσει ως θεσμικό άλλοθι για αποφάσεις που είχαν ήδη ληφθεί.

Η κυβερνητική Στρατηγική αποκαλεί το νερό «αδιαπραγμάτευτο δημόσιο αγαθό». Στην πράξη, όμως, προωθεί μεγαλύτερους παρόχους, αυστηρότερη οικονομική εποπτεία από τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων και την «πλήρη ανάκτηση του κόστους».

Δηλαδή τα τιμολόγια θα πρέπει να καλύπτουν τη λειτουργία, τη συντήρηση, τις επενδύσεις, το περιβαλλοντικό κόστος και το κόστος του ίδιου του υδατικού πόρου. Η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ μετατρέπονται σε πολύ μεγαλύτερους παρόχους, απορροφώντας τις υπηρεσίες νερού των περιοχών στις οποίες επεκτείνονται.

Για τον Δήμο Κύμης–Αλιβερίου η αλλαγή είναι άμεση. Η ΔΕΥΑΚΑ παύει να αποτελεί τον τοπικό πάροχο και η ύδρευση, η αποχέτευση και η άρδευση περνούν στην ΕΥΔΑΠ, η οποία επεκτείνεται σε ολόκληρη την Εύβοια, εκτός της Σκύρου.

Μέσα σε δώδεκα μήνες προβλέπεται να μεταφερθούν το ενεργητικό και το παθητικό των σημερινών παρόχων. Ο Δήμος μπορεί να κρατήσει την κυριότητα ορισμένων παγίων, όμως η χρήση, η διαχείριση, η εκμετάλλευση, η συντήρηση και η επισκευή τους θα ασκούνται από την ΕΥΔΑΠ. Αν η αποτίμηση εμφανίσει αρνητική αξία, το ποσό θα βαρύνει τον Δήμο μας.

Με απλά λόγια: η ΕΥΔΑΠ θα πάρει την υπηρεσία και τον επιχειρησιακό έλεγχο, ενώ, αν προκύψει οικονομικό έλλειμμα, τον λογαριασμό θα πληρώσει ο Δήμος και τελικά οι δημότες.

Ο Δήμος θα μπορεί να ορίζει ειδικό συντονιστή και να συμμετέχει σε συμβουλευτικό όργανο. Οι εισηγήσεις του, όμως, είναι ρητά μη δεσμευτικές. Θα μπορεί να μιλά, αλλά δεν θα αποφασίζει για τα τιμολόγια, τα έργα και τις προτεραιότητες του τόπου του.

Η κυβέρνηση επικαλείται ως πλεονεκτήματα το μεγαλύτερο μέγεθος, την τεχνική εμπειρία και την εργαστηριακή υποδομή της ΕΥΔΑΠ. Το σχέδιο νόμου προβλέπει πενταετές επενδυτικό σχέδιο, διοικητική δομή στη Χαλκίδα, τμήμα υπηρεσιών στην έδρα κάθε δήμου και μεταφορά του προσωπικού των ΔΕΥΑ.

Δεν εγγυάται, όμως, ότι τα έργα θα γίνουν έγκαιρα, ότι θα διατηρηθούν τα τοπικά συνεργεία, ότι τα χωριά θα εξυπηρετούνται γρηγορότερα ή ότι οι λογαριασμοί δεν θα αυξηθούν. Χωρίς δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα, δημόσια χρηματοδότηση και συγκεκριμένες υποχρεώσεις για κάθε περιοχή, τα υποσχόμενα οφέλη παραμένουν κυβερνητικοί ισχυρισμοί.

Μας ζητούν να παραδώσουμε πρώτα τον τοπικό έλεγχο και μετά να περιμένουμε αν η αλλαγή θα αποδώσει. Για το νερό, τέτοια λευκή επιταγή δεν μπορεί να δοθεί.

Το πρώτο πεδίο στο οποίο οι δημότες μπορεί να δουν τις συνέπειες είναι οι λογαριασμοί. Στον Δήμο Κύμης - Αλιβερίου οι σημερινές χρεώσεις είναι χαμηλές, ενώ στις περιοχές που επηρεάστηκαν από το πρόβλημα του νερού στο Αλιβέρι εφαρμόζεται μείωση 50% μέχρι την οριστική λύση.

Το σχέδιο νόμου προστατεύει για συγκεκριμένο διάστημα τα τιμολόγια του αρδευτικού νερού, όχι όμως τα τιμολόγια ύδρευσης και τις τοπικές μειώσεις.

Ας μιλήσουμε καθαρά. Όταν μια περιοχή με χαμηλές χρεώσεις εντάσσεται σε μεγάλο εταιρικό πάροχο και τα τιμολόγιά της καλούνται να καλύπτουν ολόκληρο το κόστος λειτουργίας, συντήρησης και επενδύσεων, η αύξηση των λογαριασμών είναι το πιθανότερο αποτέλεσμα, εκτός αν η κυβέρνηση καλύψει το μεγαλύτερο μέρος του κόστους από δημόσιους πόρους και προστατεύσει τις σημερινές τιμές. Τέτοια δέσμευση όμως δεν υπάρχει.

Το δεύτερο άμεσο κριτήριο είναι το νερό του Αλιβερίου. Η σύσταση αποφυγής πόσης εξακολουθεί να ισχύει. Έχουν χρηματοδοτηθεί ο αγωγός Παραμερίτες -  Αλιβέρι και οι δυο μονάδες αφαλάτωσης στην Ακτή Νηρέως. Η αλλαγή του παρόχου δεν κάνει το νερό πόσιμο. Χρειάζεται δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για το ποιος θα ολοκληρώσει τα έργα και πότε θα αρθεί η σύσταση.

Απέναντι σε αυτή τη μεταβολή, η στάση της δημοτικής αρχής προκαλεί σοβαρή ανησυχία. Ο Δήμος Διρφύων - Μεσσαπίων αντέδρασε έγκαιρα, δημόσια και με ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, υπερασπιζόμενος την παραμονή της διαχείρισης του νερού στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Στον Δήμο Κύμης - Αλιβερίου, αντίθετα, η δημοτική αρχή δεν έφερε καν το θέμα στο Δημοτικό Συμβούλιο.

Η διαφορά μας είναι αποκαλυπτική. Ο ένας Δήμος ενημέρωσε, συζήτησε και πήρε θέση. Ο δικός μας παρέμεινε σιωπηλός ενώ αποφασίζονται η τύχη της ΔΕΥΑΚΑ, η δημοτική περιουσία, τα τιμολόγια και το μέλλον των υπηρεσιών νερού. Αυτό δεν είναι προσεκτική αναμονή, αλλά απαράδεκτη αδράνεια μπροστά στη δημιουργία τετελεσμένων.

Η δημοτική αρχή οφείλει να συγκαλέσει άμεσα το Δημοτικό Συμβούλιο, να παρουσιάσει την οικονομική και τεχνική κατάσταση της ΔΕΥΑΚΑ και να ενημερώσει τι μεταφέρεται στην ΕΥΔΑΠ και ποια επιβάρυνση μπορεί να μείνει στον Δήμο.

Το Δημοτικό Συμβούλιο πρέπει να απαιτήσει δεσμευτικές εγγυήσεις για τα τιμολόγια, τις κοινωνικές μειώσεις, τα τοπικά συνεργεία, τις θέσεις εργασίας, τη δημόσια χρηματοδότηση των έργων και την παροχή πόσιμου νερού στο Αλιβέρι.

Για το νερό του τόπου μας δεν χωρούν ούτε σιωπή ούτε λευκές επιταγές. Ο Δήμος οφείλει να μιλήσει τώρα, πριν αποφασίσουν οριστικά άλλοι για λογαριασμό μας.