Ανεύρυσμα, καρωτίδες και στενώσεις αρτηριών χωρίς τομές και ράματα

* Γράφει ο Κώστας Μαρκόπουλος (θωρακοχειρουργός)

Η τελευταία εξέλιξη της βαριάς αγγειοχειρουργικής, δηλαδή των ιδιαίτερων δύσκολων περιστατικών σε υπερήλικες ή σε ασθενείς που είναι προβληματικοί στο να δεχθούν γενική αναισθησία για πολλές ώρες (ασθματικοί, καρδιοπαθείς 4^ου σταδίου, υπέρβαροι κλπ.), είναι πολύ σημαντική και ενδιαφέρουσα.

Μέχρι τώρα, οι βαριές αγγειοχειρουργικές παθήσεις (πολλαπλές στενώσεις αρτηριών ιδιαίτερα στα πόδια, τα ανευρύσματα της κοιλιακής αορτής, οι μεγάλες στενώσεις στις καρωτίδες, ακόμα και η ολική απόφραξη αορτής) αντιμετωπίζονται με μεγάλα πολύωρα χειρουργεία με επιτυχία βέβαια στο 90+%.

Οι επιπλοκές 5-10% οφείλονται κυρίως σε επιβάρυνση του ασθενούς από άλλα παράλληλα νοσήματα. Σήμερα, αυτό το 5-10% επιπλοκές έχει γίνει 2% με την πρόοδο της ενδαγγειακής χειρουργικής.

Τι είναι η ενδαγγειακή χειρουργική;

Είναι μια ιδιαίτερη λεπτή χειρουργική μέθοδος διόρθωσης νοσημάτων των αρτηριών χωρίς τομές σε δέρμα και ράμματα. Αντίθετα, μέσα από μία παρακέντηση εισέρχονται λεπτά εύκαμπτα σύρματα στις αρτηρίες και την αορτή και με οδηγό αυτά, περνάνε μπαλόνια μήκος από 2 έως 7 εκατοστών και πλάτους 4-8 χιλιοστών για να ανοίξουν τις στενώσεις.

Ακόμα περνάνε ελατήρια (stent) κλειστά και ανοίγουν με εξωτερική πυροδότηση και παραμένουν για πάντα μέσα στην αρτηρία ώστε να την κρατούν για πάντα ανοιχτή και βατή στο αίμα που περνάει.

Ιδιαίτερα δε στις καρωτίδες, όταν τοποθετείται και ανοίγει το stent, έχει ήδη τοποθετηθεί πριν την είσοδό στον εγκέφαλο μία μικροσκοπική «ομπρέλα» για να παγιδεύσει τυχόν μικροσκοπικούς θρόμβους που θα προκληθούν από την απότομη διάνοιξη της καρωτίδας και θα μπορούσαν να προκαλέσουν εγκεφαλικό επεισόδιο.

Εντυπωσιακή είναι η ενδαγγειακή διόρθωση στα ανευρύσματα, ιδιαίτερα τα τεράστια άνω των 7-8 εκατοστών. Στην περίπτωση αυτή μπαίνει μία καινούρια «θωρακισμένη αρτηρία» με φυσιολογική διάμετρο 1,5-2 εκατοστά και ακυρώνει το ανεύρυσμα των 8 εκατοστών υποχρεώνοντας το αίμα να περνάει μέσα από το ενδαγγειακό μόσχευμα και να μην ασκεί πιέσεις στο ανεύρυσμα, ώστε να το σπάσει και να οδηγήσει τον ασθενή σε θάνατο.

Ολα τα παραπάνω γίνονται σε οργανωμένη αίθουσα χειρουργείου, στην οποία οι χειρουργοί και οι συνεργάτες τους βλέπουν σε μεγάλη οθόνη τις αρτηρίες, τα σύρματά τους, τα μπαλόνια και τα stents και τα οδηγούν με ακρίβεια χιλιοστού στην θέση που πρέπει να είναι.

Στην ενδαγγειακή χειρουργική, ο χειρουργός αισθάνεται ότι βρίσκεται και αυτός μέσα στο αγγείο που πρόκειται να θεραπεύσει. Έχει αίσθηση και των τριών διαστάσεων του αγγείου και πρακτικά χειρουργεί από απόσταση με οδηγούς ιδιαίτερα λεπτά και εύκαμπτα «σύρματα» που παίρνουν εντολές έξω από το σώμα του ασθενούς ενώ αυτά είναι βαθειά μέσα στο σώμα.

Η ενδαγγειακή χειρουργική είναι επιλεκτική για ορισμένη ομάδα ασθενών. Μειώνει την παραμονή στο νοσοκομείο ή κλινική, είναι ιδιαίτερα ανεκτή από τον ασθενή αλλά έχει μεγαλύτερο κόστος διότι τα υλικά είναι πολύ ακριβά.